27 Kasım 2016 tarihinde ilk bölümünü ele aldığımız yazının ikinci bölümünü ele alacağız. Tuz alıp satan ya da üretip satan firma ya da kişilerin bu yazımızı da dikkatle okumalarını tavsiye ederiz. Türk Gıda Kodeksi Tuz Tebliği ile ilgili tüm soruları ya da merak edilenleri Türk Patent Enstitüsünce tescilli olan Çankırı Tuz Lamba markasına ait online satış ve sipariş sitesi cankirituzlamba. com’da yer alan iletişim numaralarından, mail adresinden ya da yorum bölümlerinden yöneltilebilir.
Tebliğde açıklamalı olarak ilerleyeceğiz. Tebliğin orijinal metnine http://www.mevzuat.gov.tr ya da www.resmigazete.gov.tr linklerinden ulaşabilirsiniz.
Yazının ilk bölümünü okumak için: Türk Gıda Kodeksi Tuz Tebliği Kaya Tuzu ve Diğer Tuzlar Hakkında Ne Diyor? (Bölüm 1)
Gıda sanayi tuzu, gıda üretiminde kullanılan ve dolaylı olarak üretilen ürün ile birlikte tüketiciye sunulan tuzdur. Bu tuz, kaya tuzu olabileceği gibi diğer tuzlardan da olabilir.
Gıda Sanayi Tuzu İle İlgili Kurallar:
- Gıda sanayi tuzu iyotlu olarak üretilebileceği gibi iyotsuz olacak şekilde de üretilebilir. Bu nedenle iyot şartı söz konusu değildir.
- Perakende satış yapan işletmelerde son tüketiciye sunulamaz ancak tuz üretim yapan yerlerde ve toptan satış gerçekleştiren firmalarca satışı yapılabilir.
Tuz Tebliği yer altı kaynak tuzu dışında ki iri taneli salamura tuzu ve sofrada öğütme tuzunun tanelerinin ne derece büyük olması gerektiğinden de bahsetmektedir.
Ayrıca Tebliğe göre kesinlikle kaynağına göre üretilen tuzlar birbiri ile karıştırılarak satışa ve piyasaya sunulamaz.
Yöresel ya da bölgesel adlarıyla bilinen tuzlar bu isimlerle üretilebilir.
Yer altı kaynak tuzları üç şekilde piyasaya sunulur:
- İri salamura tuzu
- Gıda Sanayi Tuzu
- Sofrada Öğütme Tuzu
Katkı Maddeleri, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere
Bulaşanların Miktarı, Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliğindeki hükümlere
Hijyenlik durumu, Gıda Hijyeni Yönetmeliği ve Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliğindeki hükümlere uygun olur.
Ambalajlama, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğine uygun olmalıdır.
İlk bölümünü yazdığımız yazıda belirttiğimiz gibi sofra tuzuna iyot ekleme zorunluluğu yoktur. Tebliğ, şayet iyot eklersen kullandığın ambalaj iyot kaybını önleyecek nitelikte olmalıdır demektedir.
Kaya tuzu ve diğer tuzların Etiketlenmesi
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketi Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olmalıdır. Bu hükümlerden bahsetmek gerekirse:
İyotlu tuzda aşağıda yer alan sembol kolayca ayırt edilebilir ve görülebilir nitelikte ve ürünün adı ile aynı alanda yer alır.
İyot ilave edilmiş tuzda tavsiye edilen tüketim tarihi belirtilmelidir.
Ürün hangi teknikle üretilmişse bu konuda etiket üzerinde bilgilendirme yapılır.
Etiket üzerinde tuz kullanım yönüyle ‘’sofra tuzu’’, ‘’sofrada öğütme tuzu’’, ‘’iri salamura tuzu’’ ve ‘’gıda sanayi tuzu’’ olarak belirtilmelidir. Ayrıca tuzun elde edildiği kaynakta açık bir şekilde ifade edilmelidir. Eğer tuz, kaya tuzundan üretilmişse ‘’kaya tuzu veya kaya tuzundan üretilmiştir’’ şeklinde belirtilmelidir.
Sofra Tuzu İle İlgili Etiketleme Kuralları:
- Etiket üzerinde “serin, kuru ve ışıksız ortamda ağzı kapalı olarak muhafaza edilmelidir.” ifadesi yer almalıdır.
- Sofra tuzuna iyot ilave edilmişse ‘’iyotlu sofra tuzu’’ olarak belirtilir ve miktarı 3 kg ağırlığını geçemez.
- Sofra tuzuna iyot ilave edilmemişse ‘’iyotsuz sofra tuzu’’ şeklinde belirtilir ve miktarı 250 gr ağırlığını geçmez.
Gıda Sanayi Tuzu İle İlgili Etiketleme Kuralları:
- Gıda sanayi tuzu etiketi üzerinde ‘’Gıda sanayi için üretilmiştir’’ ifadesine yer verilir. Yukarıda da belirttiğimiz üzere gıda sanayi tuzu iyotlu olarak üretilebileceği gibi iyotsuz olarakta üretilebilmektedir. Bu nedenle iyot ilave edilip edilmediği etiket üzerinde belirtilmelidir.
- Gıda sanayi tuzu miktarı 10 kg ağırlığını geçemez.
İri salamura tuzu için net miktar 1,5 kg ağırlığını geçemez.
Sofrada öğütme tuzu etiketi üzerinde iyot ilave edilmediği belirtilmelidir ve net miktarı 500 gr ağırlığını geçmemelidir.
Tüm etiketlerde ‘’tuzu azaltın, sağlığınızı koruyun’’ ibaresine yer verilir.
Ayrıca etiket üzerinde tuzun kaynağına ilişkin bir üstünlük açıklaması yapılamaz.
Tuz Tebliği bütün bu açıklamalara ilaveten taşıma ve depolama, numune alma ve analiz metotları ve Tebliğ ile ilgili uyma zorunluluğu konularından bahsetmiştir.
Bir önceki blog yazımız olan ''Kadınlar Günü İçin Tuz Lamba'' başlıklı yazıda hediye tuz lamba, kadınlar günü, kadınlar günü hediyesi, kadınlar günü için tuz lambası konularından bahsedilmiştir.